^{Pozitivist Bir Düşünür}Ahmet Rıza

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR LİSTESİ X

Ahmet Rıza ve Hakkındaki Literatüre Dair 1

BİRİNCİ BÖLÜM 11

AİLESİ VE SOSYAL ÇEVRESİ 11

1.1. Ahmet Rıza’nın Ailesi 11

1.1.2. Yetiştiği Çevre 14

1.1.3. Fikirlerini Şekillendiren Kültürel Referans Çerçevesi 15

1.1.4. Eğitim Hayatı 17

1.1.5. Babası Ali Rıza Bey 19

1.1.6. Şiir Sanatı Üzerine Fikirleri 24

1.2. Ahmet Rıza’nın Birinci Paris Yılları 28

1.2.1. Grignon Ziraat Okulu’nda Yüksek Tahsil 30

1.2.2. Yurda Dönüş ve Yeni Bir Kariyer Arayışı 31

1.2.3. Bursa Maârif Müdürlüğü Yılları 33

1.3. Ahmet Rıza’nın İkinci Paris Yılları 35

1.3.1. Bir İmkân Olarak Poizitivist Enternasyonalizm 40

1.3.2. Erken Dönem Siyasal Faaliyetleri 43

1.3.3. Ahmet Rıza ve Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti 48

İKİNCİ BÖLÜM 53

AHMET RIZA’NIN FİKİRLERİ 53

2.1. Muhtıra Formundaki İlk Siyasi Metinleri 53

2.1.1. Dil Akademisi ve Millileşme Üzerine Fikirleri 59

2.1.2. Kamusal Eğitim Seferberliği Fikri 65

2.2. Ahmet Rıza’nın Pozitivizm Motivasyonunun Tarihsel ve Kültürel Arka Planı 72

2.2.1. Modernite Gelenek İkilemi ve Pozitivist Optimizm 78

2.2.2. Pozitivist Epistemoloji ve Evrensellik Algısı 79

2.2.3. Bir Medeniyet Savunusu Olarak Muhafazakâr Aktivizm 85

2.2.4. Ahmet Rıza’nın Rol Modeli Olarak Pierre Laffitte 89

2.3. Ahmet Rıza’da Gelenek-Modernite Arasında Uzlaşma Arayışları 93

2.3.1. İhtilal Karşıtlığının İfadesi Olarak Düzen ve İlerleme Anlayışı 97

2.3.2. Gerçeklik Algısı 101

2.3.3. Modernizm Algısı 106

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 109

AHMET RIZA’NIN SİYASAL FAALİYETLERİ 109

3.1. Osmanlıca Meşveret’teki Baş Yazıları ve Meşveret Grubu 109

3.1.1. Osmanlıca Meşveret’in Kapatılması 121

3.1.2. Mizancı Murat ve Ahmet Rıza Rekabeti 124

3.1.3. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Bölünme 134

3.2. Batı Algısında Değişim ve Merkeziyetçilik Sorunu 140

3.2.1. Ahmet Rıza ve 1902 Jön Türk Kongresi 146

3.2.2. Bir Jön Türk Koalisyonu Olarak Şura-yı Ümmet Grubu 155

3.3. Ahmet Rıza’da Fikrî Savrulma ve İhtilaci Anlayışla Uzlaşma 160

3.3.1. Ahmet Rıza ve Elitizm Taraftarlığı 163

3.3.2. Asker Risalesi 167

3.3.3. Kadın Risalesi 172

3.3.4. II. Jön Türk Kongresi 176

3.4. II. Meşrutiyet’in İlanı ve Meclis-i Mebusan Reisliği 178

3.4.1. 31 Mart Vakası ve Ahmet Rıza 181

3.4.2. 31 Mart Vakası’nın Siyasal Sonuçları 184

3.4.3. Mekteb-i İnâs Projesi 186

3.4.4. Birinci Dünya Savaşı Öncesinde Ahmet Rıza 187

3.4.5. Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Ahmet Rıza 189

3.5. İmparatorluğun Tasfiyesi ve Ahmet Rıza 196

3.5.1. Yenik Düşen Bir İmparatorluk İçin Yeni Vizyon Arayışları 199

3.5.2. Emperyalizmin Değişmeyen Yüzü ve Ahmet Rıza 201

3.5.3. Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuruluş Felsefesi ve Ahmet Rıza 205

SONUÇ 209

KAYNAKÇA 213

EKLER