Hizmette Halka Yakınlık (Subsidiarite) İlkesinin Avrupa Birliği Kriterleri Çerçevesinde Türkiye'de Uygulanması

ÖNSÖZ   5

İÇİNDEKİLER   7

KISALTMALAR   11

I.    GİRİŞ  15

II.   SUBSİDİARİTE KAVRAMI VE SUBSİDİARİTE İLKESİNİN GELİŞİM SÜRECİ 21

A.   Subsidiarite Kavramı 21

1. İlkenin Tarihsel Süreci 24

B.   Subsidiarite İlkesi ile Devlet Anlayışında Yaşanan Değişim   35

C.   Subsidiarite İlkesi Çerçevesinde Yetki İkamesi 40

1. Subsidiarite İlkesinin Boyutları 43

a.    Subsidiarite İlkesinin Pozitif ve Negatif Boyutu  43

b.   Subsidiarite İlkesinin Yatay ve Dikey Boyutu  46

D.   Subsidiarite İlkesinin Felsefi Gelişim Boyutu  48

1. Organik Toplum Düşüncesi ve Subsidiarite İlkesi 48

2. Katolik Sosyal Doktrini ve Subsidiarite İlkesi 52

3. Federalist Düşünce ve Subsidiarite İlkesi 54

4. Liberal Düşünce ve Subsidiarite İlkesi 57

E.   Demokratik Devlet Sürecinde Subsidarite İlkesi 59

1. Yerellik İlkesinin (subsidiarite) Ortaya Çıkış Gerekçeleri 66

2. Subsidiarite İlkesinin Demokratikleşmeye Katkıları 70

III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE SUBSİDİARİTE İLKESİ 75

A.   Subsidiarite İlkesinin Avrupa Birliği Hukukuna Girişi ve Normatif Süreci 75

B.   Subsidiarite İlkesinin Avrupa Birliği’nde Uygulanması ve Tartışmalı Yönleri 89

C.   Avrupa Birliği Antlaşmalarında Subsidiarite İlkesinin Hukuki Çerçevesi 97

1. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Düzenlemesinde Subsidiarite İlkesi 110

2. Avrupa Tek Senedi ve Maastricht Antlaşması 124

3. Amsterdam Antlaşması 129

4. Avrupa Anayasası Antlaşması 133

5. Lizbon Antlaşması ve Subsidiarite ve Oransallık İlkelerinin Uygulanışı Hakkında Protokol 136

D.   Avrupa Birliği Üye Devletlerinde Subsidiarite İlkesinin Uygulanması ve Ulusal Modeller 144

1. İngiltere’de Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 150

2. Avusturya’da Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 154

3. Almanya’da Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 158

4. Fransa’da Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 164

5. İtalya’da Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 170

6. Hollanda’da Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 177

E.   Avrupa Birliği Hukukunda Subsidiarite İlkesi Kapsamında Denetim Yetkileri 183

1. Subsidiarite İlkesinin Tamamlayıcı Ölçütü Ölçülülük (Orantılılık) İlkesi 186

2. Hukuki ve Siyasi Denetimin Temeli Çerçevesinde Yeterli Gerekçe Gösterme Yükümlülüğü  188

3. Yasama Sürecinde Siyasi İtiraz Mekanizması Olarak Subsidiarite Şikâyeti ve Erken Uyarı Sistemi 191

4. Yargısal Denetim ve Hak Arama Yolu Açısından Avrupa Birliği Adalet Divanı Nezdinde Subsidiarite Davası 198

IV. HİZMETTE HALKA YAKINLIK (SUBSİDİARİTE) İLKESİNİN TÜRKİYE’DE UYGULANMASI 201

A.   Hizmette Halka Yakınlık İlkesinin Türkiye’deki Statüsü  204

1. Türk İdare Hukuku Politikasında Subsidiarite İlkesine Yönelik Süreçler 207

2. Türk Pozitif Hukukunda Subsidiarite İlkesinin Uygulanması 217

3. Yerellik (Subsidiarite) İlkesi Karşısında Merkezî İdarenin Vesayet Yetkisi ve Sınırları 228

B.   Subsidarite İlkesinin Türk İdari Teşkilatında Uygulanması 244

1. Subsidiarite İlkesinin Türkiye’de Uygulanması Bağlamında  Siyasi Yerinden Yönetim ve İdari Yerinden Yönetim Ayrımı 244

2. Subsidarite İlkesinin Türkiye’de Uygulanması Bağlamında Yerinden Yönetimler 251

3. Subsidarite İlkesinin Türkiye’de Uygulanması Bağlamında Merkezi Yönetim   256

a.    Subsidiarite İlkesinin Yer Bakımından Yerinden Yönetimlerde Uygulanması 267

i.    Subsidiarite İlkesinin İl Özel İdarelerinde Uygulanması 271

ii.   Subsidiarite İlkesinin Büyükşehir Belediyelerinde Uygulanması 284

iii. Subsidiarite İlkesinin Belediyelerde Uygulanması 289

iv.  Subsidiarite İlkesinin Köylerde Uygulanması 303

v.   Subsidiarite İlkesinin Mahallelerde Uygulanması 309

b.   Subsidarite İlkesinin Türkiye’de Uygulanması Bağlamında Hizmet Yerinden Yönetimler 312

C.   Subsidiatire İlkesinin Ulusal Boyutta Etkileri 316

1. Subsidiarite İlkesi ile Sorunların Tespiti ve En Uygun Çözümün Uygulanması 316

2. Subsidiarite İlkesi ile Bürokrasi ve Kırtasiyeciliğin Azalması 317

3. Subsidiarite İlkesi ile Demokratikleşmenin Artması 321

4. Subsidiarite İlkesinin Yerel Özerkliğe Etkileri 318

SONUÇ   341

KAYNAKÇA   353