Mirasçılık Belgesi_{Avrupa Birliği, Alman ve İsviçre Hukukuyla Mukayeseli Bir İnceleme}

ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR   III

İÇİNDEKİLER   V

KISALTMALAR CETVELİ  XV

GİRİŞ

§ 1. KONUNUN TAKDİMİ, ÖNEMİ, SINIRLANDIRILMASI VE İNCELENMESİ METODU   1

I. KONUNUN TAKDİMİ  1

II. KONUNUN ÖNEMİ  7

III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI VE İNCELENMESİ METODU   9

BİRİNCİ BÖLÜM

MİRASÇILIK BELGESİNE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER

§ 2. TERMİNOLOJİ VE MİRASÇILIK BELGESİNİN TANIMI  13

I. TERMİNOLOJİ  13

II. MİRASÇILIK BELGESİNİN TANIMI  26

§ 3. MİRASÇILIK BELGESİNİN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE FONKSİYONLARI  31

I. MİRASÇILIK BELGESİNİN HUKUKÎ NİTELİĞİ  31

A. MİRASÇILIK BELGESİNİN KORUMA ÖNLEMİ NİTELİĞİNDE OLMASI  31

B. MİRASÇILIK BELGESİNİN GEÇİCİ NİTELİKTE OLMASI  35

II. MİRASÇILIK BELGESİNİN FONKSİYONLARI  37

A. TEREKE ÜZERİNDEKİ HAK SAHİPLİĞİNİ İSPAT ETME   37

B. TEREKE ÜZERİNDE TASARRUF İMKÂNI SAĞLAMA   45

1. Genel Olarak  45

2. Taşınır Mallarda  49

3. Taşınmaz Mallarda  50

4. Haklarda  60

5. Tereke Alacaklarında  60

§ 4. MİRASÇILIK BELGESİNİN TARİHÎ GELİŞİMİ, TÜRK HUKUKUNDA VE KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZENLENİŞİ  65

I. MİRASÇILIK BELGESİNİN TARİHÎ GELİŞİMİ  65

A. ROMA HUKUKUNDA   65

B. CERMEN HUKUKUNDA   67

C. İSLÂM VE OSMANLI HUKUKUNDA   68

II. TÜRK HUKUKUNDA VE KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA MİRASÇILIK BELGESİNİN  DÜZENLENİŞİ  69

A. TÜRK HUKUKUNDA MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZENLENİŞİ  69

1. 743 Sayılı Mülga Türk Kanunu Medenîsi’nin Yürürlükte Olduğu Dönem    69

2. 4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu’nun Yürürlükte Olduğu Dönem    71

B. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZENLENİŞİ  73

1. Genel Olarak  73

2. Alman Hukuku  74

3. İsviçre Hukuku  76

4. Avrupa Birliği Hukuku  77

İKİNCİ BÖLÜM

MİRASÇILIK BELGESİNİ TALEP EDEBİLECEK KİŞİLER VE MİRASÇILIK BELGESİNİN TALEP EDİLEBİLMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR

§ 5. MİRASÇILIK BELGESİNİ TALEP EDEBİLECEK KİŞİLER   93

I. GENEL AÇIKLAMA   93

II. YASAL MİRASÇILAR   98

A. GENEL OLARAK   98

B. KAN HISIMLARI  99

C. EVLÂTLIK VE ALTSOYU   108

D. SAĞ KALAN EŞ  109

E. DEVLET   112

III. ATANMIŞ MİRASÇILAR   115

A. GENEL OLARAK   115

B. ATANMIŞ MİRASÇIYA VERİLEN MİRASÇILIK BELGESİNİN İÇERİĞİ  117

C. ATANMIŞ MİRASÇIYA VERİLEN MİRASÇILIK BELGESİ BAKIMINDAN ÖNEM ARZ EDEN HUSUSLAR   123

1. Mirasçı Atama Tasarrufunun Yer Aldığı Şeklî Anlamda Ölüme Bağlı Tasarrufun Türü  123

2. Mirasbırakanın Mirasçı Atamaya Aykırı Düşen Sonraki  Tasarrufları 126

3. Yedek ve Art Mirasçılık  129

IV. VASİYET ALACAKLILARI  133

A. GENEL OLARAK   133

B. VASİYET ALACAKLISINA VERİLEN BELGENİN HUKUKÎ NİTELİĞİ  135

C. İPTAL VE TENKİS DAVASININ BELGE TALEBİNE ETKİSİ  141

D. VASİYET ALACAKLISINA MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİNİN YERİNDELİĞİ  142

E. YÜKLEME LEHTARININ BELGE TALEBİNDE BULUNUP BULUNAMAYACAĞI MESELESİ  144

V. YABANCILAR   145

A. GENEL OLARAK   145

B. YABANCILARIN TEREKEDE YER ALAN TAŞINIRLAR BAKIMINDAN MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİ  149

C. YABANCILARIN TEREKEDE YER ALAN TAŞINMAZLAR BAKIMINDAN MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİ  150

1. Genel Olarak  150

2. Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Edinmesinin Şartları 152

a. Cumhurbaşkanı Tarafından Belirlenen Ülkelerden Birinin  Vatandaşı Olmak  152

b. Kanunî Sınırlamalara Uyulması 154

aa. Genel Olarak  154

bb. Tapu Kanunu’nda Yer Alan Sınırlamalar 155

(1) Kişi Bazlı Özel Yüzölçümü Sınırlaması 155

(2) İlçe Bazlı Genel Yüzölçümü Sınırlaması 155

cc. Tapu Kanunu Dışında Yer Alan Kanunî Sınırlamalar 156

(1) 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri  Kanunu’nda Yer Alan Sınırlamalar 156

(2) 1062 sayılı Mukabele-i Bilmisil Kanunu’nda Yer Alan  Sınırlamalar 157

VI. MİRASÇILIK SIFATINI KAYBEDEN KİŞİLERİN DURUMU   159

A. ÖĞRETİDE KABUL EDİLEN GÖRÜŞLER   159

1. Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Kişilerin Mirasçılık Belgesi Talep Edemeyeceği Görüşü  159

2. Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Kişilerin Mirasçılık Belgesi Talep Edebileceği Görüşü  162

3. Talepte Bulunanın Hukukî Yararını Belirleyici Ölçüt Olarak  Kabul Eden Görüş  163

B. YARGITAY KARARLARINDA KABUL EDİLEN GÖRÜŞLER   163

1. Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Kişilerin Mirasçılık Belgesi Talep Edebileceği Görüşü  163

2. Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Kişilerin Mirasçılık Belgesi Talep Edemeyeceği Görüşü  174

C. GENEL DEĞERLENDİRME VE KANAATİMİZ   178

VII. TÜRK MEDENÎ KANUNU’NDA BELİRTİLMEYEN DİĞER KİŞİLERİN DURUMU   184

A. MİRASBIRAKANIN VEYA MİRASÇININ ALACAKLILARI  186

B. VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ, TEREKENİN RESMÎ YÖNETİCİSİ VE TEREKE TEMSİLCİSİ  191

C. ÖZEL KANUNLARDAKİ YETKİYE DAYANARAK MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİNDE BULUNABİLECEK KİŞİLER   195

1. 2644 Sayılı Kanun ek m. 1 Uyarınca Tapu Müdürlüğü  195

2. 5366 Sayılı Kanun m. 4/III Uyarınca İl Özel İdareleri ve  Belediyeler 197

3. 6306 Sayılı Kanun m. 6/II Uyarınca Başkanlık, TOKİ veya İdare  198

§ 6. MİRASÇILIK BELGESİNİN TALEP EDİLEBİLMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR   199

I. GENEL OLARAK   199

II. ORTAK ŞARTLAR   200

A. MİRASIN AÇILMIŞ OLMASI  200

1. Genel Olarak  200

2. Mirasbırakanın Ölümü  203

3. Mirasbırakanın Gaipliği 207

B. MİRASÇI OLMAK   208

1. Genel Olarak  208

2. Mirasçı Olmanın Kanunî Şartları 209

a. Mirasa Ehil Olmak  209

b. Sağ Olmak  212

c. Mirasçılık Sıfatını Kaybetmemiş Olmak  217

C. TEREKEDE HAK SAHİBİ OLAN TÜM MİRASÇILARIN BİLİNMESİ  218

1. Genel Olarak  218

2. Terekede Hak Sahibi Olan Tüm Mirasçıların Bilinmediği Hâller 219

a. Mirasçılar Arasında Ortada Bulunmayan ve Mirasın Açıldığı Anda Sağ Olup Olmadığı İspat Edilemeyen Bir Kişinin Bulunması 219

b. Mirasçılar Arasında Ceninin Bulunması 223

c. Mirası Ret Hakkının Kullanılma İhtimali 223

D. MİRASÇILARIN TEREKE ÜZERİNDEKİ İDARE VE TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMAMIŞ OLMASI  230

E. MİRASÇININ TALEBİ  235

III. ATANMIŞ MİRASÇILAR İÇİN ARANAN ÖZEL ŞARTLAR   242

A. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN AÇILMIŞ OLMASI  242

B. MİRASA İLİŞKİN BİR İTİRAZIN YAPILMAMIŞ OLMASI  247

1. Genel Olarak  247

2. İtiraz Hakkı Olan Kişiler 248

3. İtiraz Süresi 256

4. İtirazın Yapılma Usulü  264

5. İtiraz Süresi İçerisinde Gündeme Gelebilecek İhtimaller 268

a. Kabul 268

b. Susma  270

c. İtiraz  273

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİ, BU TALEP NETİCESİNDE VERİLEN KARAR VE MAHKEME KARARINA KARŞI KANUN YOLLARI

§ 7. MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİ  283

I. MİRASÇILIK BELGESİNİN MAHKEMEDEN TALEP EDİLMESİ  283

A. GENEL OLARAK   283

B. MİRASÇILIK BELGESİNİN VERİLMESİNE YÖNELİK TALEBİN TÜRLERİ  284

1. Çekişmesiz Yargı İşi Niteliğindeki Talepler 284

2. Çekişmeli Yargı İşi Niteliğindeki Talepler 287

C. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME   292

1. Görevli Mahkeme  292

2. Yetkili Mahkeme  297

D. SÜRESİ  302

E. TALEBİN YAPILMASI  303

1. Talebin Yapılma Usulü  303

2. Talebin Yapılması Bakımından İlgililer 304

a. İlgili Kavramı 304

b. Mirasçılık Belgesi Verilmesi Talebinde İlgili Olma Ehliyeti ve İş Ehliyeti 305

c. Mirasçılık Belgesi Verilmesi Talebinde İş Arkadaşlığı 306

F. İSPAT YÜKÜ   307

1. Genel Olarak  307

2. Mirasçılık Belgesi Verilmesi İşinde İspatı Gereken Vakıalar 309

a. Mirasın Açılması 309

b. Mirasçılık Sıfatı 311

aa. Yasal Mirasçılar Bakımından  312

bb. Atanmış Mirasçılar Bakımından  318

G. TALEBİN İNCELENMESİ  319

1. Yargılama Usulü  319

2. Davaya Müdahale  324

a. Fer’î Müdahale ve İhbar 324

b. Aslî Müdahale  326

II. MİRASÇILIK BELGESİNİN NOTERDEN TALEP EDİLMESİ  329

A. NOTERİN MİRASÇILIK BELGESİ DÜZENLEME YETKİSİ  329

1. Genel Olarak  329

2. Noterlere Mirasçılık Belgesi Düzenleme Yetkisi Tanınmasının  Yerindeliği 331

3. Noterin Mirasçılık Belgesini Bizzat Düzenlemesi Kuralı ve  İstisnaları 333

4. Noterin Mirasçılık Belgesi Düzenleyemeyeceği Hâller 335

a. Genel Olarak  335

b. Mevzuat Uyarınca Noterlerin Mirasçılık Belgesi  Düzenleyemeyeceği Hâller 336

aa. Talepte Bulunanın Yabancı Bir Kişi Olması 336

bb. Mirasçılık Belgesi Verilmesinin Yargılamayı Gerektirmesi 341

cc. Nüfus Kayıtlarının Mirasçılık Belgesinin Verilmesi Açısından  Yeterli Olmaması 342

dd. Mirasçılık Belgesinin Atanmış Mirasçı Tarafından Talep  Edilmesi 344

ee. Mirasbırakanın Terekeye İlişkin Bir Ölüme Bağlı Tasarrufunun Bulunması 346

c. Türkiye Noterler Birliği’ne Göre Noterlerin Mirasçılık Belgesi  Düzenleyemeyeceği Hâller 348

aa. Genel Olarak  348

bb. Türkiye Noterler Birliği Tarafından Sayılan Hâller 349

(1) Mirasbırakanın 04.04.1926 Tarihinden Önce Ölmüş Olması 349

(2) Mirasbırakanın 23.11.1990 Tarihinden Önce Ölmüş Olması ve Eşin Sağ Olması 350

(3) Mirasbırakan ile Mirasçılardan Herhangi Birinin Aynı Gün  Ölmüş Olması 353

(4) Mirasbırakan veya Mirasçılardan Herhangi Birinin Gaip Olması 355

(5) Mirasbırakan veya Mirasçılardan Herhangi Birinin Evlâtlık  Olması 356

(6) Mirasbırakan veya Mirasçılardan Herhangi Birinin  Vatandaşlıktan Çıkarılmış ya da Birden Çok Vatandaşlığa  Sahip Olması 358

B. NOTERİN MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZENLENMESİNDE UYMASI GEREKEN USUL   358

C. YETKİLİ VE GÖREVLİ NOTERLİK   362

1. Yetkili Noterlik  362

2. Görevli Noterlik  363

III. MİRASÇILIK BELGESİNİN YABANCI MAKAMLARDAN TALEP EDİLMESİ VE BU BELGELERİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİ  364

§ 8. MİRASÇILIK BELGESİ TALEBİ NETİCESİNDE VERİLEN KARAR VE BU KARARA KARŞI KANUN YOLLARI  371

I. TALEBİN KABULÜNE İLİŞKİN KARAR   371

A. GENEL AÇIKLAMA   371

B. MİRASÇILIK BELGESİNİN İÇERİĞİ  373

1. Genel Olarak  373

2. Mirasçılık Belgesinin İçeriğinde Gösterilmesi Gereken Hususlar 375

a. Mirasbırakan ve Ölüm Tarihi 375

b. Terekede Hak Sahibi Olan Mirasçılar 378

c. Miras Payları 386

d. Mirasçıların Tereke Üzerindeki Tasarruf Yetkilerinin Kısıtlandığı Bilgisi 395

3. Mirasçılık Belgesinin İçeriğinde Yer Alması Zorunlu Olmayan  Hususlar 397

a. Vasiyet Alacaklıları 397

b. Ölüme Bağlı Tasarruflar 399

c. Saklı Pay Oranları 399

d. Diğer Hususlar 401

II. TALEBİN REDDİNE İLİŞKİN KARAR   405

A. TALEBİN MAHKEME TARAFINDAN REDDEDİLMESİ  405

B. TALEBİN NOTER TARAFINDAN REDDEDİLMESİ  406

III. MAHKEME KARARINA KARŞI KANUN YOLLARI  408

A. ÇEKİŞMESİZ YARGI KAPSAMINDA VERİLEN KARARA KARŞI KANUN YOLLARI  408

B. ÇEKİŞMELİ YARGI KAPSAMINDA VERİLEN KARARA KARŞI KANUN YOLLARI  410

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MİRASÇILIK BELGESİNİN GEÇERSİZLİĞİ VE GEÇERSİZLİĞİNİN HUKUKÎ SONUÇLARI

§ 9. MİRASÇILIK BELGESİNİN GEÇERSİZLİĞİ  411

I. GENEL OLARAK   411

II. MİRASÇILIK BELGESİNİN İPTALİ DAVASI  423

A. GENEL OLARAK   423

B. TARAFLARI  428

1. Davacı 428

2. Davalı 432

C. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME   436

1. Görevli Mahkeme  436

2. Yetkili Mahkeme  439

D. SÜRESİ  440

E. YARGILAMA USULÜ   441

F. İSPAT YÜKÜ   442

G. KANUN YOLU   444

III. MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZELTİLMESİ DAVASI  444

IV. MİRASÇILIK BELGESİNİN RE’SEN GERİ ALINMASI  447

A. ALMAN HUKUKUNDA   447

B. TÜRK/ İSVİÇRE HUKUKUNDA   452

V. NOTER TARAFINDAN DÜZENLENEN MİRASÇILIK BELGESİNE KARŞI İTİRAZ YOLU   454

A. GENEL OLARAK   454

B. İTİRAZ YOLUNUN HUKUKÎ NİTELİĞİ  455

C. TARAFLARI  458

1. Davacı 458

2. Davalı 459

D. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME   459

1. Görevli Mahkeme  459

2. Yetkili Mahkeme  461

E. SÜRESİ  462

F. YARGILAMA USULÜ   463

G. İSPAT YÜKÜ   464

H. MAHKEME TARAFINDAN YAPILACAK İNCELEMENİN KAPSAMI  465

I. KANUN YOLU   467

§ 10. MİRASÇILIK BELGESİNİN GEÇERSİZLİĞİNİN HUKUKÎ SONUÇLARI  467

I. GEÇERSİZLİK KARARININ KESİN HÜKÜM NİTELİĞİNDE OLMASI  467

II. FİİLÎ HÂKİMİYETİN YENİ HAK DURUMUNA GÖRE TESİS EDİLMESİ  469

III. GEÇERSİZ MİRASÇILIK BELGESİNE İSTİNADEN TAPUDA MİRASÇILAR ADINA YAPILAN YOLSUZ TESCİLİN DÜZELTİLMESİ  471

IV. MİRASÇILIK BELGESİNE GÜVENEREK İŞLEM YAPAN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN İYİNİYETİNİN KORUNUP KORUNMAYACAĞI MESELESİ  480

A. GENEL OLARAK   480

B. ALMAN HUKUKU   480

1. Doğruluk Karinesi 480

2. Kamu Güveninin Korunması İlkesi 483

C. İSVİÇRE HUKUKU   489

D. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU   490

E. TÜRK HUKUKU   492

1. Genel Olarak  492

2. Taşınır Eşyada  494

3. Taşınmaz Eşyada  496

4. Haklarda  499

5. Görünüşte Mirasçıya Yapılan İfada  500

V. GEÇERSİZ MİRASÇILIK BELGESİNE DAYALI OLARAK YAPILAN İŞLEMLER NEDENİYLE DEVLETİN VE NOTERİN SORUMLULUĞU   504

A. DEVLETİN SORUMLULUĞU   504

B. NOTERİN SORUMLULUĞU   504

SONUÇ   509

KAYNAKLAR   519