Arnavut Kaynaklarında Atatürk ve Türk İnkılabı_{Tarihsel Algı, Diplomatik İlişkiler ve Modernleşme Deneyimleri (1912–1939)}

TEŞEKKÜR   III

ÖNSÖZ   V

İÇİNDEKİLER   VII

KISALTMALAR   XIII

ÖZET   XV

ABSTRACT   XVI

GİRİŞ

ATATÜRK VE TÜRK İNKILABI HAKKINDAKİ
ARNAVUTLUK KAYNAKLARININ TANITIMI

1. Araştırmanın Konusu ve Tarihsel Çerçevesi 1

2. Atatürk’ün Rumeli Tecrübesi ve Arnavut  Kaynaklarının Önemi 2

3. Türkiye–Arnavutluk İlişkilerinin Tarihsel Zemini 3

4. Araştırmanın Amacı, Problemi ve Soruları 6

5. Kaynaklar, Yöntem ve Literatür 7

6. Çalışmanın Bilimsel Katkısı ve Yapısı 8

BİRİNCİ BÖLÜM

ATATÜRK VE BAĞIMSIZ BİR DEVLET OLMADAN ÖNCE ARNAVUTLUK

A. Atatürk’ün Etnik Kökeni Hakkındaki  Değerlendirmeler 9

A.1. İsmet Toto’nun Atatürk’e Bakışı 11

A.2. Mihal Grameno’nun Mustafa Kemal Hakkındaki  Değerlendirmeleri 12

A.3. Ekrem Bey Vlora’nın Mustafa Kemal’e Dair İzlenimleri 15

A.4. Dr. İbrahim Temo’nun Atatürk Algısı 16

A.5. Branko Merxhani’nin Atatürk Yorumu  17

A.6. Gazmend Shpuza’nın Atatürk ve Arnavutluk Üzerine  Çalışmaları 18

A.7. Genel Değerlendirme  20

B. Atatürk’ün Düşünce Yapısının Kaynakları 20

B.1. Mustafa Kemal Atatürk’ün Çocukluk, Gençlik ve Askerî Eğitim Yılları 20

B.2. Tanzimat Reformları ve Atatürk’ün Düşünce Dünyasının Oluşumu  27

B.3. Yeni Osmanlılardan Jön Türklere: Osmanlı  Modernleşmesi ve Atatürk’ün Düşünce Dünyası 28

B.4. Balkanlar ve Rumeli Ortamının Mustafa Kemal’in  Düşünce Dünyasına Etkisi 30

B.5. Vatan ve Hürriyet Cemiyeti ve İlk Siyasî Faaliyetleri 31

B.6. Değerlendirme  32

C. Bağımsızlık Öncesinde Arnavutluk, Arnavut Millî Hareketi ve Atatürk’ün Şekillendiği Siyasal Ortam    33

C.1. Arnavut Millî Uyanışının Başlangıcı (XIX. Yüzyıl) 33

C.2. Prizren Birliği ve Arnavut Millî Hareketinin  Siyasallaşması (1878–1881) 36

C.3. Prizren Birliği Sonrası Arnavut Millî Hareketinin Yeniden Örgütlenmesi (1881–1908) 42

C.4. Arnavut Ulusal Kulüpleri, Manastır Alfabe Kongresi ve Elbasan Kongresi 44

C.5. Arnavut Millî Hareketi, Jön Türk Muhalefeti ve  II. Meşrutiyet 46

C.6. Mustafa Kemal ve Arnavut Millî Hareketi 50

C.7. 1910–1912 Arnavut Ayaklanmaları ve Bağımsızlığa Giden Süreç  51

C.8. I. Balkan Savaşı ve Arnavutluk’un Bağımsızlığının İlanı 59

İKİNCİ BÖLÜM

TÜRK İNKILABI VE ATATÜRK

A. ATATÜRK’ÜN ÖNCÜLÜĞÜNDE TÜRK İNKILABININ GELİŞİMİ  63

1. II. Meşrutiyet Sonrasında Siyasal Ortam ve Ordu-Siyaset İlişkisi 63

2. Trablusgarp ve Balkan Savaşları 66

3. Birinci Dünya Savaşı ve Mustafa Kemal 70

4. Mondros Mütarekesi’nden Millî Mücadele’ye  74

5. Misak-ı Millî ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin Açılması 78

6. Sevr Antlaşması ve Millî Mücadele’nin Askerî Safhası 82

7. Lozan Barış Antlaşması, Saltanatın Kaldırılması ve  Cumhuriyet’in İlanı 89

B. TÜRK İNKILABININ ARNAVUTLUK’TAKİ YANKILARI  94

1. Türk İnkılabının Niteliği ve Arnavutluk’taki İlk Algılar 94

2. Millî Egemenlik, Hilafetin Kaldırılması ve Laiklik  97

3. Çok Partili Siyasal Hayata İlk Geçiş Denemesi, Şeyh Sait Ayaklanması ve Musul Meselesi 101

4. Hukuk İnkılabı, Türk Medeni Kanunu ve Kadın Hakları 108

5. Eğitim İnkılabı, Yeni Türk Alfabesi ve Dil-Kültür  Politikaları 115

6. Ekonomik İnkılap, Devletçilik ve Kalkınma Modelinin  Arnavutluk’taki Yankıları 124

C. ARNAVUTLUK BASININDA TÜRK İNKILABI ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER   127

1. Türk Millî Mücadelesinin Arnavut Basınındaki Yankıları 127

2. Cumhuriyet’in İlanı ve Siyasal İnkılapların Arnavut  Basınındaki Değerlendirilmesi 128

3. Hukuk, Laiklik ve Kadın Hakları Reformlarının Arnavut Basınındaki Yankıları 129

4. Eğitim, Alfabe ve Kültür Reformlarının Arnavut Basınındaki Değerlendirilmesi 134

5. Kemalizmin Arnavut Düşüncesindeki Yankıları 135

6. Atatürk’ün Ölümü ve Arnavut Basınındaki Yankıları 136

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

1920–1930 DÖNEMİNDE TÜRKİYE–ARNAVUTLUK İLİŞKİLERİ

A. 1920–1925 Döneminde Türkiye–Arnavutluk İlişkileri 137

1. Birinci Dünya Savaşı Sonrasında Arnavutluk’un Siyasal  Durumu ve İlişkilerin Yeniden Kurulmasının Tarihsel  Zemini 137

2. Millî Mücadeleler Arasındaki Paralellik ve İlk Askerî  Temaslar 141

3. Diplomatik İlişkilerin Kurulması ve 15 Aralık 1923 Dostluk Antlaşması 145

4. 1924 Yılı Siyasal Gelişmeleri: Fan Noli Hükümeti ve Ahmet Zogu’nun Dönüşü  150

B. 1925–1930 Döneminde Türkiye–Arnavutluk İlişkileri 154

5. Arnavutluk Cumhuriyeti’nin Kurulması, 1925 Anayasası ve Diplomatik İlişkilerin Kurumsallaşması 154

6. Türk–İtalyan Rekabeti, Arnavutluk–İtalya Antlaşmaları ve Türkiye’nin Yaklaşımı (1925–1928) 158

7. Türkiye Cumhuriyeti’nin Arnavutluk’a ve Balkanlardaki Arnavutlara Yönelik Politikası 163

8. Arnavutluk Krallığı’nın İlanı ve Türkiye’nin Tepkisi 167

9. 1929–1930 Yıllarında İlişkileri Normalleştirme Girişimleri 172

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ARNAVUTLUK’TA YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLAMASI VE
TÜRKİYE–ARNAVUTLUK İLİŞKİLERİ

A. Arnavutluk Politikasında Köklü Değişiklikler 183

1. Lushnja Kongresi ve Arnavut Devletinin Yeniden Kurulması 183

2. Siyasal Gruplaşmalar, Toplumsal Yapı ve İktidar Mücadelesi 185

3. Cumhuriyetten Monarşiye Geçiş ve 1928 Anayasası 186

4. Hukuk Reformları ve Toplumsal Modernleşme  189

5. Ekonomik Modernleşme, İtalya’ya Bağımlılık ve Monarşik Modernleşmenin Sınırları 191

B. 1930–1935 Döneminde Türkiye–Arnavutluk İlişkileri 193

1. Diplomatik Gerginlik, İtalyan Arabuluculuğu ve Ekonomik Kriz  193

2. Balkan Konferansları, Mehmet Konica’nın Girişimleri ve Monarşinin Tanınması 199

3. Kral Zog ile Temaslar ve Diplomatik İlişkilerin Yeniden  Kurulması 203

4. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel İlişkiler ve Balkan Antantı 205

5. Ruşen Eşref Ünaydın’ın Misyonu, İtalya–Arnavutluk Krizi ve Diplomatik Sınırlar 207

6. Yakup Kadri Döneminde Azınlık Okulları ve İkili  Dayanışma  210

7. 1930–1935 Döneminin Genel Değerlendirmesi 211

C. 1935–1939 Döneminde Türkiye–Arnavutluk İlişkileri 212

1. Dostluk ile İhtiyat Arasında: Hanedan Evliliği ve Yeni  Diplomatik Soğukluk  212

2. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Gözlemleri ve İkili  İlişkilerin Devamı 216

3. Kosovalı Arnavutların Türkiye’ye Göçü, 1938 Sözleşmesi ve Arnavut Diplomasisi 218

4. Kral Zog’un Geraldine Apponyi ile Evliliği 222

5. Atatürk’ün Ölümü ve Sonrasında Türkiye–Arnavutluk  İlişkileri 223

6. İtalya’nın Arnavutluk’u İşgali ve Kral Zog’un Türkiye’ye Gelişi 225

7. Atatürk İmgesinin Sürekliliği ve 1935–1939 Döneminin Genel Değerlendirmesi 228

GENEL SONUÇ   231

KAYNAKÇA   235

DİZİN   247

KİŞİ ADLARI DİZİNİ  247

YER ADLARI DİZİNİ  248