Yerinden Oynayan Risk — Finansal Teknolojiler, Düzenleme ve Türkiye Deneyimi)_{Finansal Teknolojiler, Düzenleme ve Türkiye Deneyimi}

ÖNSÖZ   V

IÇINDEKILER   VII

BİRİNCİ BÖLÜM

FİNANSAL TEKNOLOJİYE GİRİŞ

Kavram ve Tanım Tartışması 2

Terimin ve Olgunun Tarihi 3

Dönemselleştirme: FinTek 1.0’dan 4.0’a  4

FinTek, TechFin ve BigTech  6

FinTek Hangi Problemi Çözmeyi Vaat Ediyor?  8

Aracılık maliyeti 8

Erişim ve kapsayıcılık  9

Hız, deneyim ve ölçek  9

FinTek Dikeyleri ve Kitabın Haritası 10

İKİNCİ BÖLÜM

FİNTEK EKOSİSTEMİNİN AKTÖRLERİ

Neden Ekosistem?  14

Aktör Haritası 15

Girişimler 15

Bankalar ve ikili konum    16

Büyük teknoloji şirketleri 16

Yatırımcılar ve sermayenin evreleri 16

Düzenleyiciler ve kamu aktörleri 17

Kullanıcılar ve destek kurumları 17

Aktörler Arası İlişki Biçimleri 18

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÖDEME SİSTEMLERİ VE PARA TRANSFERİ

Bir Ödemenin Anatomisi 22

Elektronik Para ve Ödeme Kuruluşları 23

Anlık Ödeme Sistemleri ve Dijital Kamu Altyapısı 23

Sınır Ötesi Transfer ve Havale Maliyeti 27

Ödemelerde Risk ve Düzenleyici Temas Noktaları 27

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

DİJİTAL BANKACILIK, SERVİS MODELİ BANKACILIĞI VE GÖMÜLÜ FİNANS

Şubesiz Bankacılığın Ekonomisi 30

Dijital Banka ve Lisans Mimarisi 31

Servis Modeli Bankacılığı 31

Gömülü Finans  33

Sorumluluk Dağılımı ve Riskler 35

BEŞİNCİ BÖLÜM

ALTERNATİF KREDİ VE KİTLE FONLAMASI

Kredi Kararının Anatomisi 38

Alternatif Kredi Modelleri 39

Sonra Öde Modeli 40

Bireyler Arası Kredi: Yükseliş ve Çöküş  40

Kitle Fonlaması 41

Riskler 43

ALTINCI BÖLÜM

YATIRIM VE SİGORTADA TEKNOLOJİ

Yatırım Hizmetinin Maliyet Bileşenleri 46

Robo Danışmanlık  46

Perakende Yatırımcının Dönüşümü  47

Sigortada Teknoloji 48

Düzenleyici Temas Noktaları 50

YEDİNCİ BÖLÜM

KRİPTO VARLIKLAR, BLOKZİNCİR VE MERKEZİYETSİZ FİNANS

Dağıtık Defter ve Mutabakat 52

Kripto Varlık Türleri ve Sınıflandırma Sorunu  52

Borsalar ve Saklama Riski 53

Sabit Değerli Varlıklar ve Rezerv Sorunu  54

Merkeziyetsiz Finans ve Aracısızlaşmanın Sınırı 55

Enerji Tartışması 56

Düzenleyici Çerçeve  57

SEKİZİNCİ BÖLÜM

VERİ, YAPAY ZEKÂ VE AÇIK BANKACILIK

Verinin Finansal Hizmetteki Yeri 62

Açık Bankacılık ve Erişim Rejimleri 62

Algoritmik Karar Alma  65

Önyargı nasıl oluşur 65

Açıklanabilirlik  66

Veri Lokalizasyonu ve Bulut Bağımlılığı 67

DOKUZUNCU BÖLÜM

FİNTEK VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Sürdürülebilir Finans ve FinTek’in Temas Noktası 70

ESG Verisi Sorunu  70

Yeşil FinTek Uygulamaları 71

İkili Rol: Yeşil Yıkamanın (Greenwashing) Hem Panzehiri Hem Taşıyıcısı 72

Sosyal Sürdürülebilirlik ve Kapsayıcılığın Sınırları 72

Enerji ve Çevresel Ayak İzi 73

Düzenleyici Çerçeve  73

Bölüm Sentezi 76

ONUNCU BÖLÜM

RİSKLER VE SORUNLAR

Riski Kim Taşır?  78

Dolandırıcılık ve Sosyal Mühendislik  79

Operasyonel Dayanıklılık  80

Tüketicinin Korunmasında Açıklar 80

Aşırı Borçlanma  81

Sistemik Risk ve Üçüncü Taraf Bağımlılığı 81

Aklama, Bütünlük ve Dijital Dışlanma  82

Girişimci Tarafındaki Sorunlar 82

ON BİRİNCİ BÖLÜM

DÜZENLEME: YAKLAŞIMLAR, ARAÇLAR VE KURAMSAL ÇERÇEVE

Düzenlemenin Amaçları ve Aralarındaki Gerilim    86

Üç Rehber İlke  86

Yaklaşım Taksonomisi 87

Kum Havuzu  88

Ampirik kanıt 88

Eleştiriler ve sınırlar 89

Diğer Araçlar 89

Kuramsal Çerçeve  90

Düzenleyici diyalektik  90

Düzenleyici yakalanma  91

Kurumsal kalite  91

Deneyselci yönetişim    91

Dört Analitik Soru  93

ON İKİNCİ BÖLÜM

TÜRKİYE: MEVZUAT, KURUMLAR VE EKOSİSTEM

Mimarinin Oluşumu: İkili Yapıdan Yetki Birleştirmeye  96

Mevzuat Kronolojisi 97

Dikey Bazında Yetkili Otorite  99

Yatay Yükümlülükler ve Veri Saklama Yerelliği 100

Eşgüdüm Sorunu  101

Dört Analitik Soru Işığında Türkiye  102

Kim düzenler?  102

Kimin yararına?  102

Hangi araçla?  102

Hangi geri besleme ile?  103

ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

KARŞILAŞTIRMALI DENEYİMLER VE GELECEĞE BAKIŞ

Vaka Seçimi ve Okuma Şablonu  106

Birleşik Krallık: Öğrenme Aracının Kurumsallaşması 106

Avrupa Birliği: Tek Kural Kitabı ve Pasaport 108

Amerika Birleşik Devletleri: Parçalı Yetki ve Tercih  Değişikliği 108

Singapur: Kademeli Öğrenme Mimarisi 110

Çin: Düzenleyici Şok  111

Bir Rejim Tipolojisi ve Türkiye’nin Konumu  112

2024–2026 Kırılması 114

Politika Gündemi 114

Kapanış: Yerinden Oynayan Risk  115

KAYNAKÇA   117