Ceza Hukuku Dersleri
§ I —CEZA HUKUKUNA GİRİŞ
I —Ceza Hukukunun Görevi ..................................................................................................... 1
II —Ceza Hukukunun Konusu ..................................................................................... 4
I —Suç............................................................................................................ 4
1 — Suç Nedir, Nasıl Tanımlanabilir? .................................................. 4
2 — Kanun Koyucu Herhangi Hukuka Aykırı Bir Fiili
Suç Olarak Tespit Edebilir mi? ..................................................... 5
a — Suç Teşkil Eden Fiiller Zamana ve Yere Göre
Değişebilir .................................................................................. 5
b —Her Hukuka Aykırı Fiil Suç Olarak Belirtilebilir mi? .......... 6
II —Cezanın Hukuki Esası ve Amacı ......................................................................... 7
1 — Ceza Kavramı ................................................................................ 7
2 — Ceza Teorileri .......................................................................................... 8
a — Mutlak Teoriler .................................................................... 8
b —' Nispî Teoriler ................................................................................ 8
c —Karma Teoriler ............................................................................... 9
d— Bugünün Ceza Politikasında Cezanın Anlamı ...
ve Amacı .................... ,..................................................... 9
3 — Ceza Hukukunun Yaptırımları ile Kamu Hukukunun
Diğer Dallarının Yaptırımları Arasındaki Farklar ... 9
a —Düzeni Temin Eden Yaptırımlar ........................................... 10
b —Disiplin Yaptırımları .................................................................... 11
c —Zorlayıcı Nitelikte İdari Yaptırımlar ..................................... 11
4 —Okullar Mücadelesi ............................................................................... 12
a — Genel Açıklamalar ........................................................................ 12
b — Aşırı Görüşlerin Yumuşatılması .................................................. 14
III —Hukuk Düzeninde Ceza Hukukunun Yeri ve Kısımları ................................................. 15
I —Ceza Hukuku Kamu Hukukunun Bir Dalıdır ..................................................... 15
II — Objektif-Subjektif Ceza Hukuku Ayırımı ve Bunların ..............................
Anlamı ..................................................................................................... 16
A —Objektif Ceza Hukuku Kavramı ................................................... 16
B — Sübjektif Ceza Hukuku Kavramı ................................................... 17
IV —Günümüz Ceza Hukukunda Suç Politikası .................................................................... 18
1 — Kavram ve Tanımlar ..................................................................... 18
2 —Günümüz Ceza Hukukunda Kabul Edilen Suç Poli
tikası Stratejisi ve Bunların Hukukumuzdaki Değeri ........................... 18
A —Hukuk Devleti İlkesi ........................................................... 19
B —Kusur İlkesi ......................................................................... 20
C —Ceza Hukuku Yaptırımlarının Ceza ve Güvenlik Önlemlerinden Oluşması 20
D —Ümanite İlkesi ..................................................................... 21
E —Suç Politikası Bakımından Gereklilik ve Amaca Uygunluk İlkesi 22
V —Ceza Hukukuna Yardımcı Olan Disiplinler ..................................................................... 24
1 —Kriminoloji.................................................................................................... 24
2 —Kriminalistik................................................................................................. 26
3 —Adli Tıp ......................................................................................................... 26
4 —İnfaz Bilgisi .................................................................................................. 26
VI— Ceza Hukukunun Diğer Hukuk Dallarından Bağımsızlığı Sorunu 27
§ II —CEZA HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
I — İlkel Ceza Hukuku Dönemi ..................................................................................... 28
II— Devletin Doğuşu ............................................................................................................ 30
1 —Ortaçağ Ceza Hukuku ................................................................................... 31
2 —Müşterek Ceza Hukuku Dönemi ................................................................... 31
3 —Aydınlık Dönemi Ceza Hukuku .................................................................... 32
III— İslâm Ceza Hukuku ...................................................................................................... 33
I —İslâm Hukukunda Kaynaklar ................................................................................. 33
II —İslâm Hukukunda Suçlar .................................................................................... 34
III —İslâm Hukukunda Cezalar ................................................................................. 34
IV— Osmanlı Devletinde Ceza Hukuku Alanında Kanunlaştırma Hareketleri ......................................................................................... 36
I —Tanzimattan Önceki Dönem .................................................................... 36
II —Tanzimattan Sonra Çıkarılan Kanunlar .................................................. 36
A —1858 Yılından Önceki Dönem .............................................. 36
B —1858 Yılından Sonraki Dönem ....................................................... 37
§ III —CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE KAYNAKLARIN YORUMU
I— Yardımcı Kaynaklar ................................................................................................ 38
1 —Örf ve Adet ................................................................................................... 38
2 —Mahkeme İçtihatları ....................................................................................... 39
3 —Doktrin.......................................................................................................... 40
II— Ceza Hukukunun Şekli Kaynakları ...................................................... ,......................... 40
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................ 40
2 —Kaynakların Yürürlüğe Girişi ....................................................................... 41
3 —Kaynakların Yürürlükten Kalkması ............................................................... 42
III —TürkCeza Kanunu. Tarihi Gelişimi; Kısımları.............................................................. 42
1 —Tarihi Gelişim ............................................................................................... 42
2 —Türk Ceza Kanununun Kısımları ........................................................................... 43
3 —Yeni Bir Ceza Kanunu Yapılması Hazırlıkları .............................................. 43
4 —Türk Ceza Kanununa Etkili Yeni Gelişmeler ................................................. 44
5 —Ceza Hükmü Taşıyan Özel Kanunlar; Bunların Genel ..................................
Kanun İle İlişkisi .......................................................................................... 44
IV —Suçların Ağırlığına Göre Ayırımı .......................... ................................................ 46
1 —Konuya Giriş ve Kanunların Sistemi ............................................................. 46
2 —Suçları Cürüm ve Kabahat Olarak Ayırımda Kıstaslar .................................. 47
3 —Cürüm ve Kabahat Ayırımının Uygulamamızdaki Önemi ve
Sonuçları .............................................................................................................. 49
V —Ceza Kanunlarının Yorumu ............................................................................................. 50
Genel Açıklamalar................................................................................................. 50
1 —Yorum Yöntemleri ........................................................................................ 51
a —Gramatik Yorum .................................................................................. 51
b —Tarihsel Yorum .................................................................................... 52
c —Sistematik Yorum ................................................................................. 52
ç — Amaççı Yorum ..................................................................................... 53
2 —Yorum Çeşitleri ............................................................................................ 53
3 —Ceza Hukukunda Yorum Bir Öncelik Gösterir mi? .............................................. 54
4 —Yorum ile Örnekseme Arasındaki Sınır ........................................................ 55
§ IV —CEZA KANUNLARININ GÜVENCE PONKSİYONU
I —Genel Açıklamalar .................................................................................................... 56
II —Kanunilik İlkesinin Tarihsel Gelişimi ..................................................................... 57
1 —Genel Olarak Tarihsel Gelişim .............................................................................. 57
2 — Hukukumuzda Kanunilik İlkesinin Gelişimi ................................................. 58
III —Kanunilik İlkesinin Lehinde ve Aleyhindeki Görüşler .................................................. 58
IV — Kanunilik İlkesinin Kabulünün Zorunlu Sonuçlan ......................................................... 59
1 —Belirlilik İlkesi ....................................................................................................... 60
2 —Örf ve Adet Hukuku ..................................................................................... 60
3 —Yürütme Organının Suç Yaratabilme Yetkisi ....................................................... 62
4 —Ceza Hukukunda Örnekseme Yasağı ................................................................... 65
§ V —CEZA KANUNLARININ UYGULANMASININ KAPSAMI
Genel Açıklamalar ve Sistematik ................................................................................... 70
I — Ceza Kanunlarının Zaman İtibariyle Uygulanması ................................................... 70
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................. 70
2 —Ceza Kanunlarının Zaman İtibariyle Uygulanmasında ..................................
Genel Kural .................................................................................................. 71
3 —Suçun İşlendiği Zaman ................................................................................. 73
4 —Failin Lehinde Olan Kanunun Saptanması .................................................... 75
5 —Failin Lehinde Olan Kanunun Geçmişe Uygulanmasının Şekil Bakımından Kapsamı .............................................................................. 76
6 — Ara Kanunlar ................................................................................................. 77
7 — Tartışma Konusu Yapılan İki Mesele ............................................................ 78
a — Ceza Kanununun Dışındaki Normlardaki Değişiklik ... 78
b —Süreli ve Geçici Kanunlardaki Durum ....................................................... 80
8 —Kovuşturma Şartlarında Lehe Olan Kanun ................................................... 81
a —Şikâyet ve Lehe Olan Kanun İlişkisi .......................................................... 81
b — Re'sen Kovuşturulan Suçun Daha Sonra İzne Bağlı Suç
Haline Getirilmiş Olabilir ....................................................................... 83
9 —Muhakeme Hukuku Normlarının Zaman İtibariyle Uygulan
ması ........................................................................................ 83
10 —Kanun Değişikliğinin İnfaz Kanunlarına Etkisi ................................................... 83
11 —Güvenlik Önlemlerinde Kanunların Zaman Bakımından ...
Uygulanması ...................................................................................................... 84
12 —Zamanaşımına Ait Kanunlarda Lehe Kanunun Uygulanması 84
13 —İçtihadı Birleştirme Kararları ve Lehe Olan Norm İlişkisi ... 85
14 —Sanığın Lehine Olan Kanunun Anayasa Mahkemesince İptali 86
II — Ceza Kanunlarının Yer İtibariyle Uygulanması ....................................................... 86
I —Genel Açıklamalar ve Kavram Sorunu .................................................................. 86
1 —Devlet, Ceza Kanununun Uygulanma Alanını İstediği
Gibi Tespit Edebilir mi? ................................................................. 86
2 —Ceza Kanunlarının Yer İtibariyle Uygulanmasına Yö
nelik Kurallar Uluslararası Ceza Hukuku Olarak İsimlendirilebilir mi? 87
II —Ülkesellik İlkesi ................................................................................................... 88
1 —Genel Açıklamalar ............................... .................................................... 88
2 —Türk Hukukunda İlkenin Yeri .................................................................. 89
3 —Ülke Kavramı .................................................................................. 90
4 —Suçun İşlendiği Yer ........................................................................ 94
III— Ülkesellik İlkesinin İstisnaları ................................................................. 100
1 —Genel Açıklamalar .................................................................................. 100
2 —İç Kamu Hukukuna Göre İstisnalar ................................................. 101
A — Devlet Başkanının Durumu .................................................. 101
B —Milletvekillerinin Durumu ........................................................... 103
3 —Ülkesellik İlkesine Devletler Hukuku Bakımından ...
Getirilen İstisnalar ................................................................................ 101
A —Diplomatlık Sorumsuzluğu ................................................... 108
B— Ülkede Bulunan Yabancı Askerlerin İşledikleri
Suçlar ....................................................................................... 110
III— Yabancı Ülkede İşlenen Suçlarda Ülke Kanununun Uygulanması 112
I— Faile Göre Kişisellik İlkesi .......................................................................... 113
— İlke İle İlgili Görüşler .............................................................................. 113
—Kanunumuza Göre Durum ...................................................................... 113
II —Koruma veya Gerçeklik İlkesi ........................................................................... 117
—Genel Açıklamalar ...................................................... <.......................... 117
—İlkenin Hukukumuzdaki Uygulanma Alanı ............................................ 118
III— Mağdura Göre Kişisellik İlkesi ................................................................. 120
— Genel Açıklamalar .................................................................................. 120
— Hukukumuzda Mağdura Göre Kişisellik İlkesi ve Uy
gulanma Şartlan ............................................................................... 121
IV— Evrensellik veya Adalet İlkesi .................................................................... 122
— Genel Açıklamalar .................................................................................. 122
— İlkenin Lehinde ve Aleyhinde İleri Sürülen Görüşler 123
— Hukukumuzda Evrensellik İlkesi ...................................................... 124
§ VI — SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ
I— Suçluların Geri Verilmesi Kavramı; Hukuki Niteliği ...................................................... 127
1 — Kavram........................................................... ... .......................................... 127
2 — Hukuki Niteliği ................................................................................................... 127
II— Suçluların Geri Verilmesinin Kaynakları ....................................................................... 128
1 — Suçluların Geri Verilmesini Düzenleyen Kaynaklar ...................................... 128
2 — Kaynakların Birbiri İle Olan İlişkisi .............................................................. 128
3 — Suçluların Geri Verilebilmesi İçin Bir Antlaşmanın Yapıl
mış Olması Şart mıdır? ................................................................................ 129
III— Geri Vermenin Maddi Şartları ..................................................................................... 130
I — Geri vermeye Konu Olabilecek Suçlar ............................................................. 130
1 — Geri Vermeye Konu Olabilecek Suçların Tesbitinde
Sistemler............................................................................................... 130
2 — Devletimizin Yaptığı Antlaşmalarda ve Avrupa Söz
leşmesinde İzlenen Yol ........................................................................ 131
3 — Ölüm Cezasını Gerektiren Suçlarda Geri Verme Müm
kün müdür? ................................................................................... 131
4 — Geri Vermeye Konu Olan Suçun Cezalandırılabilir
Olması............................................................................................ 132
II— Geri Vermenin Mümkün Olmadığı Haller ............................................... 132
Genel Açıklamalar .......................................................................................... 132
I — Failin Niteliği Gereği Geri Verilmezlik «Vatandaş
Geri Verilmez» .............................................................................. 133
1 — İlkenin Lehinde ve Aleyhinde İleri Sürülen Gö
rüşler ................................................................................... 133
2 — İlkenin Hukukumuzdaki Değeri ............................................ 133
II — Suçun Niteliği Sebebiyle Geri Verilmezlik ........................................... 134
1 — Siyasi Suçlarda Geri Verilmezlik İlkesi ................................. 134
2 — Siyasi Suç Olarak Kabul Edilmeyecek Olan
Suçlar.................................................................................... 136
3 — Diğer Suçlar .......................................................................... 138
III — Samimi Olmayan Geri Verme Talepleri .............................................. 139
IV—• Talep Edilen Devletin Kaza Hakkı Olması veya Su
çun Onun Ülkesinde İşlenmiş Sayılması Hallerinde
Geri Vermeme Kuralı .................................................................. 139
1 — Suç Talep Edilen Devlette İşlenmiş Olabilir ................................ 139
2 — AynıFiilden Dolayı İkinci Kez Kovuşturma Yasağı ............. 139
V —Geri Vermenin Sınırlandırılması .............................................................. 140
1 — Genel Olarak ........................................................................ 140
2 —Özellik İlkesinin Geçerli Olabilmesi İçin, Geri
Vermenin Gerçekleştiği Zamanın Tayini ............................. 140
3 —Geri Vermede Özellik İlkesinin Kapsamı ve Fiilin
Hukuki Niteliğinin Değişmesi ............................................. 141
4 —Geri Vermede Özellik İlkesinin Uygulanacağı
Zaman ....................................................................................... 142
IV — Suçluların Geri Verilmesinde Usul ............................................................................... 144
I — Talep Eden Devletçe Yapılacak İşlemler ................................................... 145
II —Talep Edilen Devletçe Yapılacak İşlemler ................................................ 145
1 —Geri Verme Yetkisine Sahip Merci .......................................................... 145
2 —Hukukumuzun Sistemi ............................................................................ 146
3 —Geri Verme İle İlgili Hükümet Kararı ve Suçlunun
Teslimi ........................................................................................... 150
İKİNCİ BÖLÜM SUÇ GENEL TEORİSİ
Genel Açıklamalar....................................................................................................... 151
I —Hareket.................................................................................................................... 152
II— Tipiklik................................................................................................................... 153
III —Hukuka Aykırılık ........................................................................................................ 154
IV— Kusurluluk............................................................................................................. 154
V —Cezalandırılmaya Etkili Diğer Şartlar ............................................................................. 155
1 —Objektif Cezalandırılabilme Şartları .............................................................. 155
2 —Muhakeme Şartlan ........................................................................................ 155
3 —Şahsî Cezasızlık Sebepleri ............................................................................. 156
§ I —HAREKET
I —Hareket Kavramının Baştan Saptanmasının Yararları......................................... 157
II —Tabiî Veya İlli Hareket Teorisi .......................................................................... 158
1 —Hareket Yalnız İnsan Davranışıdır .......................................................... 158
2 —Hareket İnsanın Bir Vücut Davranışıdır ............................................. 159
3 — İnsan Davranışı İradî Olmalıdır ............................................................... 159
4 — İllî HareketTeorisinin Eleştirisi ............................................................... 160
III —Hareket Kavramı Hakkındaki Görüşümüz ...................................................... 161
IV —Hareket Yeteneği ............................................................................................. 162
1 — Tüzel Kişilerin Hareket Yeteneği ............................................................. 162
2 —Hukukumuzdaki Durum ve Kanaatimiz .... ............................................. 164
1 — Kavram ve Terim Sorunu ........................................................................ 166
2 — Tipiklikle İlgili Genel Açıklamalar .......................................................... 166
3 — Tipikliğin İçeriği ..................................................................................... 168
I — Tipikliğin Maddî Unsurları ..................................................................... 168
— Tipiklikte Suç Faili ............................................................ 168
— Hareketin Yönelik Olduğu Konu ............................................ 169
II — Tipiklikte Tabiî ve Hukukî Nitelikteki Unsurlar ... 170
III — Tipiklikte Neticenin Belirtiliş Şekline Göre Yapılan
Ayırım................. ............................................................................. I72
1 — Şeklî-Maddî Suç Ayırımı ........................................................ 172
2 — İcraî Suç - İhmalî Suç Ayırımı ................................................ 173
3 — Zarar Suçu - Tehlike Suçu Ayırımı ................................... 175
4 — Kalkışma Suç Tipleri ......................................................... 176
5 — Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suç Tipleri ................................. 177
6 — Seçenekli Unsuru Suçlar ......................................................... 178
7 — Birden Fazla Hareketi Gerektiren Suç Tipleri 179
8 — Suç Tipinde Korunan Yararın Sayısına Göre
Basit ve Bileşik Suçlar ........................................................... 180
9 — Suçun Basit Şekli. Basit Suç Tipinden Türeyen
Suçlar, Bağımsız Suçlar ................................................... 181
10 — Ani Suç - Mütemadi Suç ................................................... 184
IV — Tam-Eksik Ceza Kanunları ........................................................... 188
V — Tipiklikle İlgili İki Mesele ............................................................. 189
1 — Tipiklikte Sübjektif Nitelikte Unsurlar Var
mıdır?............................................................................... 189
2 — Önşartlar İsimli Bir Kavrama Tipiklikte Yer
Verilmeli midir? ............................................................... 191
VI — Tipiklikte Hareket ve Netice İlişkisi ............................................. 192
Genel Açıklamalar .................................................................. 192
NEDENSELLİK BAĞI KONUSUNDA İLERİ SÜRÜLEN TEORİLER ............................. 194
I— Şart Teorisi ........................................................................................ 194
II— Uygunluk Teorisi .......................................................................................................... 199
1 — Genel Açıklamalar ........................................................................................................ ,199
2 — Hareketin Neticeyi Meydana Getirmeye Uygunluğu Kime ve
Ne Zamana Göre Tespit Edilecektir? ........................................................... 200
3 — Karma Uygunluk Görüşü ............................................................................................. 202
4 — Uygunluk Teorisinin Eleştirisi, Eleştirilerin ..................................................
Cevaplandırılması........................................................................................... 204
5 — Ferdileştirici Uygunluk Teorileri ................................................................... 205
m — Hukukî Önem veya Hukukî Uygunluk Teorisi ............................................................... 205
IV— Teorilerin Bir Olaya Uygulanması ............................................................................... 206
V— İhmal ve Netice ....................................................................................................... 207
a — Failin Neticeye Engel Olma Yükümlülüğü Altında Bulunması........ , 209
b — Kişinin NeticeyeEngel Olabilme İmkân ve İktidarına SahipOlması............. 210
c — İhmalin Neticeye Engel Olabilme İmkânının Derecesi ................................... 211
Tipikliğin Yokluğu ........................................................................................... 212
§ III —HUKUKA AYKIRILIK
1 —Genel Açıklamalar ...................................................................................... 213
2 —Hukuku Aykırılığın İçeriği, Anlamı ve Bununla İlgili
Bazı Açıklamalar ........................................................................................ 214
3 —Hukuka Aykırılığın Suç Tipinde Ayrıca Gösterilmiş Ol
masının Anlamı .......................................................................................... 215
4 —Hukuka Aykırılığın Tespiti ................................................................... 217
HUKUKA AYKIRILIĞIN KALKMASI. HUKUKA UYGUNLUK
SEBEPLERİ .................................................................................................................. 219
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................. 219
2 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Kaynakları .......................................................... 220
3 —Hukuka Uygunluk Sebepleri Olumsuz Unsurlar mıdır? ....................................... 221
4 —Hukuka Uygunluk Sebepleri Objektif mi, Yoksa Sübjektif Nite
lite midir ................................................................................................ 1.......... 221
5 —Hukukta Uygunluk Sebeplerinin Ortak Özellikleri ............................................... 223
6 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Yanılma ............................................................. 225
7 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Sistemleştirilmesi ve Sistemleş
tirme Bakımından Kanaatimiz .............................................................................. 226
I —Kanun Hükmünü İcra ................................................................................ 228
II —Zilyetliğin Korunması ................................................................................ 229
1 —Genel Açıklamalar ............................................................................. 229
2 —Zilyetliğin Korunması Amacı İle Kurulan Önleyici ve
Koruyucu Tesislerin Hukuka Uygunluğu ...................................... 231
III —Eğitim Hakkının Verdiği Yetkiden Kaynaklanan Hareket
lerin Hukuka Uygunluğu ......................................................................... 231
IV— Yetkili Merciin Emrini İfa ......................................................................... 233
V — Savunma Dokunulmazlığı .......................................................................... 236
VI —Spor Faaliyetleri ........................................................................................ 237
VII— Bir Meslek ve San'atın İcrasının Hukuka Uygunluğu .............................. 238
VIII —Şikâyet, İhbar ve Tanıklık ......................................................................... 240
B — İkinci Grubu Oluşturan Hukuka Uygunluk Sebepleri .................................................. 240
I —Meşru Müdafaa .............................................................................................. 240
1 —Genel Açıklamalar ve Cezasızlık Sebebi.................................................... 240
A —Taarruza Ait Şartlar ................................................................... 241
B —Müdafaaya Ait Şartlar ............................................................... 244
2 —Kusurlu Hareket Eden Meşru Müdafaada ............................................
Bulunabilir mi?................................................................................... 246
3 —Üçüncü Kişi İçin Meşru Müdafaa ....................................................... 247
4 — Meşru Müdafaa Halinde Üçüncü Kişilerin Zarar Gör
mesi ............................................................................................................ 248
II — Zaruret Hali ........................................................................................................... 249
1 —Genel Açıklamalar ve Cezasızlık Nedeni ............................................ 249
2 —Zaruret Halinin Şartları ........................................................................ 251
A —Tehlikeye Ait Şartlar .................... .................................................. 251
B —Korunmaya Ait Şartlar ...................................................................... 254
3 —Üçüncü Kigi İçin Zaruret Hali ............................................................ 256
C — Üçüncü Grubu Oluşturan Hukuka Uygunluk Sebepleri ................................................. 256
I —Mağdurun Rızası .................................................................................................. 256
—Kavram...................................................................................................... 256
—Rızanın Hukuka Uygunluk Sebebini Açıklamaya Çalı
şan Görüşler .............................................................................................. 257
— Rızanın Etkili Olabilmesi İçin Bulunması Gerekli ...............................
Şartlar ................................................................................................. 258
—Etkili Olan Rıza Beyanı ve Bazı Suç Tiplerinde Mağ
- Açıklama
§ I —CEZA HUKUKUNA GİRİŞ
I —Ceza Hukukunun Görevi ..................................................................................................... 1
II —Ceza Hukukunun Konusu ..................................................................................... 4
I —Suç............................................................................................................ 4
1 — Suç Nedir, Nasıl Tanımlanabilir? .................................................. 4
2 — Kanun Koyucu Herhangi Hukuka Aykırı Bir Fiili
Suç Olarak Tespit Edebilir mi? ..................................................... 5
a — Suç Teşkil Eden Fiiller Zamana ve Yere Göre
Değişebilir .................................................................................. 5
b —Her Hukuka Aykırı Fiil Suç Olarak Belirtilebilir mi? .......... 6
II —Cezanın Hukuki Esası ve Amacı ......................................................................... 7
1 — Ceza Kavramı ................................................................................ 7
2 — Ceza Teorileri .......................................................................................... 8
a — Mutlak Teoriler .................................................................... 8
b —' Nispî Teoriler ................................................................................ 8
c —Karma Teoriler ............................................................................... 9
d— Bugünün Ceza Politikasında Cezanın Anlamı ...
ve Amacı .................... ,..................................................... 9
3 — Ceza Hukukunun Yaptırımları ile Kamu Hukukunun
Diğer Dallarının Yaptırımları Arasındaki Farklar ... 9
a —Düzeni Temin Eden Yaptırımlar ........................................... 10
b —Disiplin Yaptırımları .................................................................... 11
c —Zorlayıcı Nitelikte İdari Yaptırımlar ..................................... 11
4 —Okullar Mücadelesi ............................................................................... 12
a — Genel Açıklamalar ........................................................................ 12
b — Aşırı Görüşlerin Yumuşatılması .................................................. 14
III —Hukuk Düzeninde Ceza Hukukunun Yeri ve Kısımları ................................................. 15
I —Ceza Hukuku Kamu Hukukunun Bir Dalıdır ..................................................... 15
II — Objektif-Subjektif Ceza Hukuku Ayırımı ve Bunların ..............................
Anlamı ..................................................................................................... 16
A —Objektif Ceza Hukuku Kavramı ................................................... 16
B — Sübjektif Ceza Hukuku Kavramı ................................................... 17
IV —Günümüz Ceza Hukukunda Suç Politikası .................................................................... 18
1 — Kavram ve Tanımlar ..................................................................... 18
2 —Günümüz Ceza Hukukunda Kabul Edilen Suç Poli
tikası Stratejisi ve Bunların Hukukumuzdaki Değeri ........................... 18
A —Hukuk Devleti İlkesi ........................................................... 19
B —Kusur İlkesi ......................................................................... 20
C —Ceza Hukuku Yaptırımlarının Ceza ve Güvenlik Önlemlerinden Oluşması 20
D —Ümanite İlkesi ..................................................................... 21
E —Suç Politikası Bakımından Gereklilik ve Amaca Uygunluk İlkesi 22
V —Ceza Hukukuna Yardımcı Olan Disiplinler ..................................................................... 24
1 —Kriminoloji.................................................................................................... 24
2 —Kriminalistik................................................................................................. 26
3 —Adli Tıp ......................................................................................................... 26
4 —İnfaz Bilgisi .................................................................................................. 26
VI— Ceza Hukukunun Diğer Hukuk Dallarından Bağımsızlığı Sorunu 27
§ II —CEZA HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
I — İlkel Ceza Hukuku Dönemi ..................................................................................... 28
II— Devletin Doğuşu ............................................................................................................ 30
1 —Ortaçağ Ceza Hukuku ................................................................................... 31
2 —Müşterek Ceza Hukuku Dönemi ................................................................... 31
3 —Aydınlık Dönemi Ceza Hukuku .................................................................... 32
III— İslâm Ceza Hukuku ...................................................................................................... 33
I —İslâm Hukukunda Kaynaklar ................................................................................. 33
II —İslâm Hukukunda Suçlar .................................................................................... 34
III —İslâm Hukukunda Cezalar ................................................................................. 34
IV— Osmanlı Devletinde Ceza Hukuku Alanında Kanunlaştırma Hareketleri ......................................................................................... 36
I —Tanzimattan Önceki Dönem .................................................................... 36
II —Tanzimattan Sonra Çıkarılan Kanunlar .................................................. 36
A —1858 Yılından Önceki Dönem .............................................. 36
B —1858 Yılından Sonraki Dönem ....................................................... 37
§ III —CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE KAYNAKLARIN YORUMU
I— Yardımcı Kaynaklar ................................................................................................ 38
1 —Örf ve Adet ................................................................................................... 38
2 —Mahkeme İçtihatları ....................................................................................... 39
3 —Doktrin.......................................................................................................... 40
II— Ceza Hukukunun Şekli Kaynakları ...................................................... ,......................... 40
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................ 40
2 —Kaynakların Yürürlüğe Girişi ....................................................................... 41
3 —Kaynakların Yürürlükten Kalkması ............................................................... 42
III —TürkCeza Kanunu. Tarihi Gelişimi; Kısımları.............................................................. 42
1 —Tarihi Gelişim ............................................................................................... 42
2 —Türk Ceza Kanununun Kısımları ........................................................................... 43
3 —Yeni Bir Ceza Kanunu Yapılması Hazırlıkları .............................................. 43
4 —Türk Ceza Kanununa Etkili Yeni Gelişmeler ................................................. 44
5 —Ceza Hükmü Taşıyan Özel Kanunlar; Bunların Genel ..................................
Kanun İle İlişkisi .......................................................................................... 44
IV —Suçların Ağırlığına Göre Ayırımı .......................... ................................................ 46
1 —Konuya Giriş ve Kanunların Sistemi ............................................................. 46
2 —Suçları Cürüm ve Kabahat Olarak Ayırımda Kıstaslar .................................. 47
3 —Cürüm ve Kabahat Ayırımının Uygulamamızdaki Önemi ve
Sonuçları .............................................................................................................. 49
V —Ceza Kanunlarının Yorumu ............................................................................................. 50
Genel Açıklamalar................................................................................................. 50
1 —Yorum Yöntemleri ........................................................................................ 51
a —Gramatik Yorum .................................................................................. 51
b —Tarihsel Yorum .................................................................................... 52
c —Sistematik Yorum ................................................................................. 52
ç — Amaççı Yorum ..................................................................................... 53
2 —Yorum Çeşitleri ............................................................................................ 53
3 —Ceza Hukukunda Yorum Bir Öncelik Gösterir mi? .............................................. 54
4 —Yorum ile Örnekseme Arasındaki Sınır ........................................................ 55
§ IV —CEZA KANUNLARININ GÜVENCE PONKSİYONU
I —Genel Açıklamalar .................................................................................................... 56
II —Kanunilik İlkesinin Tarihsel Gelişimi ..................................................................... 57
1 —Genel Olarak Tarihsel Gelişim .............................................................................. 57
2 — Hukukumuzda Kanunilik İlkesinin Gelişimi ................................................. 58
III —Kanunilik İlkesinin Lehinde ve Aleyhindeki Görüşler .................................................. 58
IV — Kanunilik İlkesinin Kabulünün Zorunlu Sonuçlan ......................................................... 59
1 —Belirlilik İlkesi ....................................................................................................... 60
2 —Örf ve Adet Hukuku ..................................................................................... 60
3 —Yürütme Organının Suç Yaratabilme Yetkisi ....................................................... 62
4 —Ceza Hukukunda Örnekseme Yasağı ................................................................... 65
§ V —CEZA KANUNLARININ UYGULANMASININ KAPSAMI
Genel Açıklamalar ve Sistematik ................................................................................... 70
I — Ceza Kanunlarının Zaman İtibariyle Uygulanması ................................................... 70
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................. 70
2 —Ceza Kanunlarının Zaman İtibariyle Uygulanmasında ..................................
Genel Kural .................................................................................................. 71
3 —Suçun İşlendiği Zaman ................................................................................. 73
4 —Failin Lehinde Olan Kanunun Saptanması .................................................... 75
5 —Failin Lehinde Olan Kanunun Geçmişe Uygulanmasının Şekil Bakımından Kapsamı .............................................................................. 76
6 — Ara Kanunlar ................................................................................................. 77
7 — Tartışma Konusu Yapılan İki Mesele ............................................................ 78
a — Ceza Kanununun Dışındaki Normlardaki Değişiklik ... 78
b —Süreli ve Geçici Kanunlardaki Durum ....................................................... 80
8 —Kovuşturma Şartlarında Lehe Olan Kanun ................................................... 81
a —Şikâyet ve Lehe Olan Kanun İlişkisi .......................................................... 81
b — Re'sen Kovuşturulan Suçun Daha Sonra İzne Bağlı Suç
Haline Getirilmiş Olabilir ....................................................................... 83
9 —Muhakeme Hukuku Normlarının Zaman İtibariyle Uygulan
ması ........................................................................................ 83
10 —Kanun Değişikliğinin İnfaz Kanunlarına Etkisi ................................................... 83
11 —Güvenlik Önlemlerinde Kanunların Zaman Bakımından ...
Uygulanması ...................................................................................................... 84
12 —Zamanaşımına Ait Kanunlarda Lehe Kanunun Uygulanması 84
13 —İçtihadı Birleştirme Kararları ve Lehe Olan Norm İlişkisi ... 85
14 —Sanığın Lehine Olan Kanunun Anayasa Mahkemesince İptali 86
II — Ceza Kanunlarının Yer İtibariyle Uygulanması ....................................................... 86
I —Genel Açıklamalar ve Kavram Sorunu .................................................................. 86
1 —Devlet, Ceza Kanununun Uygulanma Alanını İstediği
Gibi Tespit Edebilir mi? ................................................................. 86
2 —Ceza Kanunlarının Yer İtibariyle Uygulanmasına Yö
nelik Kurallar Uluslararası Ceza Hukuku Olarak İsimlendirilebilir mi? 87
II —Ülkesellik İlkesi ................................................................................................... 88
1 —Genel Açıklamalar ............................... .................................................... 88
2 —Türk Hukukunda İlkenin Yeri .................................................................. 89
3 —Ülke Kavramı .................................................................................. 90
4 —Suçun İşlendiği Yer ........................................................................ 94
III— Ülkesellik İlkesinin İstisnaları ................................................................. 100
1 —Genel Açıklamalar .................................................................................. 100
2 —İç Kamu Hukukuna Göre İstisnalar ................................................. 101
A — Devlet Başkanının Durumu .................................................. 101
B —Milletvekillerinin Durumu ........................................................... 103
3 —Ülkesellik İlkesine Devletler Hukuku Bakımından ...
Getirilen İstisnalar ................................................................................ 101
A —Diplomatlık Sorumsuzluğu ................................................... 108
B— Ülkede Bulunan Yabancı Askerlerin İşledikleri
Suçlar ....................................................................................... 110
III— Yabancı Ülkede İşlenen Suçlarda Ülke Kanununun Uygulanması 112
I— Faile Göre Kişisellik İlkesi .......................................................................... 113
— İlke İle İlgili Görüşler .............................................................................. 113
—Kanunumuza Göre Durum ...................................................................... 113
II —Koruma veya Gerçeklik İlkesi ........................................................................... 117
—Genel Açıklamalar ...................................................... <.......................... 117
—İlkenin Hukukumuzdaki Uygulanma Alanı ............................................ 118
III— Mağdura Göre Kişisellik İlkesi ................................................................. 120
— Genel Açıklamalar .................................................................................. 120
— Hukukumuzda Mağdura Göre Kişisellik İlkesi ve Uy
gulanma Şartlan ............................................................................... 121
IV— Evrensellik veya Adalet İlkesi .................................................................... 122
— Genel Açıklamalar .................................................................................. 122
— İlkenin Lehinde ve Aleyhinde İleri Sürülen Görüşler 123
— Hukukumuzda Evrensellik İlkesi ...................................................... 124
§ VI — SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ
I— Suçluların Geri Verilmesi Kavramı; Hukuki Niteliği ...................................................... 127
1 — Kavram........................................................... ... .......................................... 127
2 — Hukuki Niteliği ................................................................................................... 127
II— Suçluların Geri Verilmesinin Kaynakları ....................................................................... 128
1 — Suçluların Geri Verilmesini Düzenleyen Kaynaklar ...................................... 128
2 — Kaynakların Birbiri İle Olan İlişkisi .............................................................. 128
3 — Suçluların Geri Verilebilmesi İçin Bir Antlaşmanın Yapıl
mış Olması Şart mıdır? ................................................................................ 129
III— Geri Vermenin Maddi Şartları ..................................................................................... 130
I — Geri vermeye Konu Olabilecek Suçlar ............................................................. 130
1 — Geri Vermeye Konu Olabilecek Suçların Tesbitinde
Sistemler............................................................................................... 130
2 — Devletimizin Yaptığı Antlaşmalarda ve Avrupa Söz
leşmesinde İzlenen Yol ........................................................................ 131
3 — Ölüm Cezasını Gerektiren Suçlarda Geri Verme Müm
kün müdür? ................................................................................... 131
4 — Geri Vermeye Konu Olan Suçun Cezalandırılabilir
Olması............................................................................................ 132
II— Geri Vermenin Mümkün Olmadığı Haller ............................................... 132
Genel Açıklamalar .......................................................................................... 132
I — Failin Niteliği Gereği Geri Verilmezlik «Vatandaş
Geri Verilmez» .............................................................................. 133
1 — İlkenin Lehinde ve Aleyhinde İleri Sürülen Gö
rüşler ................................................................................... 133
2 — İlkenin Hukukumuzdaki Değeri ............................................ 133
II — Suçun Niteliği Sebebiyle Geri Verilmezlik ........................................... 134
1 — Siyasi Suçlarda Geri Verilmezlik İlkesi ................................. 134
2 — Siyasi Suç Olarak Kabul Edilmeyecek Olan
Suçlar.................................................................................... 136
3 — Diğer Suçlar .......................................................................... 138
III — Samimi Olmayan Geri Verme Talepleri .............................................. 139
IV—• Talep Edilen Devletin Kaza Hakkı Olması veya Su
çun Onun Ülkesinde İşlenmiş Sayılması Hallerinde
Geri Vermeme Kuralı .................................................................. 139
1 — Suç Talep Edilen Devlette İşlenmiş Olabilir ................................ 139
2 — AynıFiilden Dolayı İkinci Kez Kovuşturma Yasağı ............. 139
V —Geri Vermenin Sınırlandırılması .............................................................. 140
1 — Genel Olarak ........................................................................ 140
2 —Özellik İlkesinin Geçerli Olabilmesi İçin, Geri
Vermenin Gerçekleştiği Zamanın Tayini ............................. 140
3 —Geri Vermede Özellik İlkesinin Kapsamı ve Fiilin
Hukuki Niteliğinin Değişmesi ............................................. 141
4 —Geri Vermede Özellik İlkesinin Uygulanacağı
Zaman ....................................................................................... 142
IV — Suçluların Geri Verilmesinde Usul ............................................................................... 144
I — Talep Eden Devletçe Yapılacak İşlemler ................................................... 145
II —Talep Edilen Devletçe Yapılacak İşlemler ................................................ 145
1 —Geri Verme Yetkisine Sahip Merci .......................................................... 145
2 —Hukukumuzun Sistemi ............................................................................ 146
3 —Geri Verme İle İlgili Hükümet Kararı ve Suçlunun
Teslimi ........................................................................................... 150
İKİNCİ BÖLÜM SUÇ GENEL TEORİSİ
Genel Açıklamalar....................................................................................................... 151
I —Hareket.................................................................................................................... 152
II— Tipiklik................................................................................................................... 153
III —Hukuka Aykırılık ........................................................................................................ 154
IV— Kusurluluk............................................................................................................. 154
V —Cezalandırılmaya Etkili Diğer Şartlar ............................................................................. 155
1 —Objektif Cezalandırılabilme Şartları .............................................................. 155
2 —Muhakeme Şartlan ........................................................................................ 155
3 —Şahsî Cezasızlık Sebepleri ............................................................................. 156
§ I —HAREKET
I —Hareket Kavramının Baştan Saptanmasının Yararları......................................... 157
II —Tabiî Veya İlli Hareket Teorisi .......................................................................... 158
1 —Hareket Yalnız İnsan Davranışıdır .......................................................... 158
2 —Hareket İnsanın Bir Vücut Davranışıdır ............................................. 159
3 — İnsan Davranışı İradî Olmalıdır ............................................................... 159
4 — İllî HareketTeorisinin Eleştirisi ............................................................... 160
III —Hareket Kavramı Hakkındaki Görüşümüz ...................................................... 161
IV —Hareket Yeteneği ............................................................................................. 162
1 — Tüzel Kişilerin Hareket Yeteneği ............................................................. 162
2 —Hukukumuzdaki Durum ve Kanaatimiz .... ............................................. 164
1 — Kavram ve Terim Sorunu ........................................................................ 166
2 — Tipiklikle İlgili Genel Açıklamalar .......................................................... 166
3 — Tipikliğin İçeriği ..................................................................................... 168
I — Tipikliğin Maddî Unsurları ..................................................................... 168
— Tipiklikte Suç Faili ............................................................ 168
— Hareketin Yönelik Olduğu Konu ............................................ 169
II — Tipiklikte Tabiî ve Hukukî Nitelikteki Unsurlar ... 170
III — Tipiklikte Neticenin Belirtiliş Şekline Göre Yapılan
Ayırım................. ............................................................................. I72
1 — Şeklî-Maddî Suç Ayırımı ........................................................ 172
2 — İcraî Suç - İhmalî Suç Ayırımı ................................................ 173
3 — Zarar Suçu - Tehlike Suçu Ayırımı ................................... 175
4 — Kalkışma Suç Tipleri ......................................................... 176
5 — Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suç Tipleri ................................. 177
6 — Seçenekli Unsuru Suçlar ......................................................... 178
7 — Birden Fazla Hareketi Gerektiren Suç Tipleri 179
8 — Suç Tipinde Korunan Yararın Sayısına Göre
Basit ve Bileşik Suçlar ........................................................... 180
9 — Suçun Basit Şekli. Basit Suç Tipinden Türeyen
Suçlar, Bağımsız Suçlar ................................................... 181
10 — Ani Suç - Mütemadi Suç ................................................... 184
IV — Tam-Eksik Ceza Kanunları ........................................................... 188
V — Tipiklikle İlgili İki Mesele ............................................................. 189
1 — Tipiklikte Sübjektif Nitelikte Unsurlar Var
mıdır?............................................................................... 189
2 — Önşartlar İsimli Bir Kavrama Tipiklikte Yer
Verilmeli midir? ............................................................... 191
VI — Tipiklikte Hareket ve Netice İlişkisi ............................................. 192
Genel Açıklamalar .................................................................. 192
NEDENSELLİK BAĞI KONUSUNDA İLERİ SÜRÜLEN TEORİLER ............................. 194
I— Şart Teorisi ........................................................................................ 194
II— Uygunluk Teorisi .......................................................................................................... 199
1 — Genel Açıklamalar ........................................................................................................ ,199
2 — Hareketin Neticeyi Meydana Getirmeye Uygunluğu Kime ve
Ne Zamana Göre Tespit Edilecektir? ........................................................... 200
3 — Karma Uygunluk Görüşü ............................................................................................. 202
4 — Uygunluk Teorisinin Eleştirisi, Eleştirilerin ..................................................
Cevaplandırılması........................................................................................... 204
5 — Ferdileştirici Uygunluk Teorileri ................................................................... 205
m — Hukukî Önem veya Hukukî Uygunluk Teorisi ............................................................... 205
IV— Teorilerin Bir Olaya Uygulanması ............................................................................... 206
V— İhmal ve Netice ....................................................................................................... 207
a — Failin Neticeye Engel Olma Yükümlülüğü Altında Bulunması........ , 209
b — Kişinin NeticeyeEngel Olabilme İmkân ve İktidarına SahipOlması............. 210
c — İhmalin Neticeye Engel Olabilme İmkânının Derecesi ................................... 211
Tipikliğin Yokluğu ........................................................................................... 212
§ III —HUKUKA AYKIRILIK
1 —Genel Açıklamalar ...................................................................................... 213
2 —Hukuku Aykırılığın İçeriği, Anlamı ve Bununla İlgili
Bazı Açıklamalar ........................................................................................ 214
3 —Hukuka Aykırılığın Suç Tipinde Ayrıca Gösterilmiş Ol
masının Anlamı .......................................................................................... 215
4 —Hukuka Aykırılığın Tespiti ................................................................... 217
HUKUKA AYKIRILIĞIN KALKMASI. HUKUKA UYGUNLUK
SEBEPLERİ .................................................................................................................. 219
1 —Genel Açıklamalar ................................................................................................. 219
2 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Kaynakları .......................................................... 220
3 —Hukuka Uygunluk Sebepleri Olumsuz Unsurlar mıdır? ....................................... 221
4 —Hukuka Uygunluk Sebepleri Objektif mi, Yoksa Sübjektif Nite
lite midir ................................................................................................ 1.......... 221
5 —Hukukta Uygunluk Sebeplerinin Ortak Özellikleri ............................................... 223
6 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Yanılma ............................................................. 225
7 —Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Sistemleştirilmesi ve Sistemleş
tirme Bakımından Kanaatimiz .............................................................................. 226
I —Kanun Hükmünü İcra ................................................................................ 228
II —Zilyetliğin Korunması ................................................................................ 229
1 —Genel Açıklamalar ............................................................................. 229
2 —Zilyetliğin Korunması Amacı İle Kurulan Önleyici ve
Koruyucu Tesislerin Hukuka Uygunluğu ...................................... 231
III —Eğitim Hakkının Verdiği Yetkiden Kaynaklanan Hareket
lerin Hukuka Uygunluğu ......................................................................... 231
IV— Yetkili Merciin Emrini İfa ......................................................................... 233
V — Savunma Dokunulmazlığı .......................................................................... 236
VI —Spor Faaliyetleri ........................................................................................ 237
VII— Bir Meslek ve San'atın İcrasının Hukuka Uygunluğu .............................. 238
VIII —Şikâyet, İhbar ve Tanıklık ......................................................................... 240
B — İkinci Grubu Oluşturan Hukuka Uygunluk Sebepleri .................................................. 240
I —Meşru Müdafaa .............................................................................................. 240
1 —Genel Açıklamalar ve Cezasızlık Sebebi.................................................... 240
A —Taarruza Ait Şartlar ................................................................... 241
B —Müdafaaya Ait Şartlar ............................................................... 244
2 —Kusurlu Hareket Eden Meşru Müdafaada ............................................
Bulunabilir mi?................................................................................... 246
3 —Üçüncü Kişi İçin Meşru Müdafaa ....................................................... 247
4 — Meşru Müdafaa Halinde Üçüncü Kişilerin Zarar Gör
mesi ............................................................................................................ 248
II — Zaruret Hali ........................................................................................................... 249
1 —Genel Açıklamalar ve Cezasızlık Nedeni ............................................ 249
2 —Zaruret Halinin Şartları ........................................................................ 251
A —Tehlikeye Ait Şartlar .................... .................................................. 251
B —Korunmaya Ait Şartlar ...................................................................... 254
3 —Üçüncü Kigi İçin Zaruret Hali ............................................................ 256
C — Üçüncü Grubu Oluşturan Hukuka Uygunluk Sebepleri ................................................. 256
I —Mağdurun Rızası .................................................................................................. 256
—Kavram...................................................................................................... 256
—Rızanın Hukuka Uygunluk Sebebini Açıklamaya Çalı
şan Görüşler .............................................................................................. 257
— Rızanın Etkili Olabilmesi İçin Bulunması Gerekli ...............................
Şartlar ................................................................................................. 258
—Etkili Olan Rıza Beyanı ve Bazı Suç Tiplerinde Mağ
Stok Kodu:3680511Boyut:16x24Basım Yeri:İstanbulBaskı:1Basım Tarihi:1992Kapak Türü:Karton KapakKağıt Türü:1. HamurDili:Türkçe
- Yorumlar
- Yorum yazBu kitabı henüz kimse eleştirmemiş.
-
Yeni
-
Yeni
-
%5Yeni
-
%5
