Kusur Esasına Dayalı Olarak Cezanın Belirlenmesi

Bu çalışmada, ceza hukukunun temel karar alma aşamalarından biri olan cezanın belirlenmesi sürecini teorik ve dogmatik bir çerçevede incelemektedir. Öncelikle anayasal ilkelerin –hukuk devleti, kanunilik, kusur, ölçülülük ve eşitlik ilkelerinin– ve cezanın amaçlarına ilişkin teorilerin, somut olarak cezanın belirlenmesinde ne anlam ifade ettiklerini araştırılmaktadır. Temel problem olarak kusur ilkesinin cezanın tayinindeki belirleyici rolü üzerinde durulmaktadır.

Bu temel üzerinde çalışmanın ikinci bölümünde, ceza dogmatiği bakımından özellik arz eden "cezanın belirlenmesi kusuru" kavramı müstakil olarak ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Bu kapsamda, cezaya esas oluşturan ve suç genel teorisinde önemli bir yeri olan kusur kavramı ile arasındaki teorik ve işlevsel ayrım detaylandırılmakta; ve cezanın belirlenmesi kusurunun ağırlığının hangi unsurlar (hareketin ve neticenin haksızlığı ile haksızlığın kınanabilirliği) üzerinden ölçüleceği ortaya konulmaktadır. Mevcut yasal düzenlemelerin etkinliğini değerlendirilerek kusurla oranlı bir cezanın belirlenmesine ne ölçüde hizmet ettiği tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde bu kusurun ağırlığına ilişkin ölçümün somut bir ceza miktarına nasıl dönüştürüleceğine ilişkin yöntemlere yoğunlaşılmaktadır ve Yargıtay uygulaması değerlendirilmektedir. Son olarak kusurun denkleştirilmesi ve cezanın bireyselleştirilmesi kapsamında kusur esasında belirlenmiş olan cezanın değiştirilebilir olup olmadığı tartışılmaktadır.

Sonuç olarak çalışma, cezanın anayasal meşruiyete sahip, adil ve öngörülebilir biçimde ancak kusur esasına dayalı olarak belirlenebileceği tezini gerekçelendirmekte ve Türk ve Alman ceza hukuku bağlamında karşılaştırmalı bir yöntemle daha hakkaniyetli bir cezalandırma sistemi için teorik bir altyapı inşa etmeyi amaçlamaktadır.

Konu Başlıkları:
Cezanın Belirlenmesinin Anayasal Temelleri
Ceza Teorileri ve Cezanın Belirlenmesine Etkileri
Cezanın Belirlenmesi Kusurunun Unsurları ve Cezaya Esas Oluşturan Kusurdan Farkları
Kusurun Ağırlığına İlişkin Değerlendirmenin Ceza Miktarına Dönüştürülmesinde Yöntemler